BioCatch ਦੀ ਨਵੀਂ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕ ਧੋਖਾਧੜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਵੱਧਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਰਵੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ 84% ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਹ ਸਰਵੇ 25 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 1,440 ਫ੍ਰੌਡ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ, ਐਂਟੀ-ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ (AML), ਰਿਸਕ ਅਤੇ ਕੰਪਲਾਇੰਸ ਮਾਹਿਰਾਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿੱਤੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਅਤੇ AI ਆਧਾਰਿਤ ਖਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਅਤੇ ਚਿੰਤਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 84% ਉੱਤਰਦਾਤਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ AI ਏਜੰਟ ਬੈਂਕਿੰਗ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਰਵੇ ਕੀਤੇ ਗਏ 100 ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਅਪਰਾਧ ਰੋਕਥਾਮ ਮਾਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 90% ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਔਸਤ 81% ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 70% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ 84% ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕਿੰਗ ਲੀਡਰਾਂ ਨੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਾਰਨ ਵਧਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ, ਜਦਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਔਸਤ 76% ਰਿਹਾ। 2025 ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਸਿਰਫ਼ 57% ਸੀ।
AI ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। 93% ਉੱਤਰਦਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ AI ਨੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਅਤੇ ਸਕੈਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੇਚੀਦਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 90% ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਸਲੀ AI-ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਗਤੀ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। 95% ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਫ੍ਰੌਡ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਔਸਤ 76% ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ 48% ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 32% ਨੂੰ 25 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ, 16% ਨੂੰ 50 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ 6% ਨੂੰ 100 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। 58% ਉੱਤਰਦਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਾਹਕ ਹਰ ਸਾਲ 5 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਠੱਗੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ 44% ਨੇ ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੱਸਿਆ।
ਤੁਰੰਤ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਲਗਭਗ 66% ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕਿੰਗ ਲੀਡਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੰਸਟੈਂਟ ਪੇਮੈਂਟ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਕੈਮ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ UPI ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਵਰਤੋਂ ਨੇ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ।
BioCatch ਦੇ CEO ਗਾਦੀ ਮਾਜ਼ੋਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ AI ਗਾਹਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਸੰਪਰਕ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਅਪਰਾਧੀ ਵੀ AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਵਿੱਤੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਤੇਜ਼, ਆਟੋਮੇਟਿਕ ਅਤੇ AI-ਚਲਿਤ ਬਣਦੇ ਜਾਣਗੇ, ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪਛਾਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਸਗੋਂ ਗਾਹਕਾਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰ, ਇਰਾਦਿਆਂ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
